Latın qarpine köşw jöninde qoğamdıq tıñdaw ötti

18:42, 12 qırkuyek 2017

Qazaq eli jaña tarïxï kezeñniñ aldında tur. Basqa basqa emes qazaq tiliniñ tağdırı bul. Ğasırlar boyı talay älipbï awısıp, talay süzigden ötken qazaq tili tağı bir bel-belestiñ aldında. 2006-jıldan beri qoğamğa usınılğan latın qarpine köşw josparı talay ret talqığa tüsti. Talay mäseleniñ bası aytılıp, tüytkili körsetilgen bolatın. Biraq, naqtı qadam rwxanï jañğırwmen tuspa-tus kelip, 11-qırküyekte ötken Parlament otırısında latın qarpine negizdelgen jaña qazaq älipbïiniñ nusqası usınıldı. Däl osı oqïğağa oray bügin Pavlodar obılsında latın qarpine köşw jöninde qoğamdıq tıñdaw ötti.

Sïmvolïka, tañba ejelden adamzat sanasınıñ qalıptaswına orasan zor äser etkendigi belgili. Ejelde rw taypa, kele bükil ulıs pen ult memleket bir tañbanıñ aynalasın birigip, özgederden dara bolmısın qalıptastırğanı ayan. Qazaq xalqınıñ arı da, janı da onıñ tili. Mine, bügingi tañda zaman ağımına, waqıt sorabına säykes osı baba tildiñ de jaña soqpaqqa tüswine twra kelip tur. Aldağı waqıtta qazaq xalqınıñ qajırı men qayratı tağı bir sınaqqa tüspek.

 MEYRAM BEGENTAEV, Pavlodar oblısı äkiminiñ orınbasarı

Latın qarpine köşw mäselesi köpten beri aytılıp, söz buydağa da köp salınıp keldi osı waqıtqa deyin. Biraq, qazaq qoğamı äytewir bolatın bir töbelesti körip qalwğa bekingendey.  Keşe ğana Parlament törinde latın qarpine negizdelgen qazaq älip'ïiniñ jüyzden jüyrik şıqtı degen nusqası tanıstırıldı. Bul nusqa büginde talqığa tüswde. Bul nusqa boyınşa qazaq tiline tän 28 dıbıs 25 tañba arqılı beligilenbek. Qazaq tiline ğana tän 8 dıbıs dïgraftar arqılı berilmek.

BEKEN SAĞINDIQULI, fïlologïya ğılımdarınıñ doktorı, professor

Ärïne, bul nusqa usınılıp, talqığa tüskenimen köptiñ köñilinen birden şığıp otırğan joq. Äsirese qazaq tiline tän dıbıstardıñ qostañba arqılı berilwi biraz qorqınış pen küdik uyallatqanday körinwde.

ÄDİLBEK ÄMİRENOV, fïlologïya ğılımdarınıñ kandïdatı

Bastı ustanım qazaq tiline tän dıbıstardıñ saqtawı deydi ğalımdar. Onıñ üstine bul nusqa da qazaq tiline qajetsiz dep sanalğan biraz äripter alınıp tastaldı. Sondıqtan, bul älipbïdiñ qazaq tiliniñ tabïğï zañdılığı men ündestigin saqtap qalatındığına senim mol.

BEKEN SAĞINDIQULI, fïlologïya ğılımdarınıñ doktorı, professor

Osı dan 77 jıl burın qazaq tili latın qarpinde bolğan. Endi Täwelsiz el atanğan soñ jaña tañdaw jolında bul älipbïge qayta oralıp otırmız. Qalay bolğanda da osı jıldıñ soñına deyin birıñğay standarttağı latın qarpine negizdelgen älipbï bekitilip, 2018-jıl tabaldırıq attasımen mamanday dayarlaw bastalıp ketwi tïis. 

Тақырып бойынша материалдар

Танымал жаңалықтар